Αραιές βροχοπτώσεις και αύξηση της θερμοκρασίας, με παράλληλη ένταση των αρδεύσεων μέσω απολήψεων νερού, αποτελούν τις κύριες αιτίες για την πτωτική τάση, την τελευταία δεκαετία, της στάθμης σε 4 φυσικές λίμνες της Κεντρικής Μακεδονίας, τη Βόλβη, την Κορώνεια, τη Δοϊράνη και την Πικρολίμνη.
Τα συμπεράσματα προκύπτουν σε έκθεση του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων – Υγροτόπων του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας που λειτουργεί από το 2012 το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης υδάτων των λιμνών υπό την εποπτεία της Γενικής Διεύθυνσης Υδάτων του ΥΠΕΝ.
«Η περιοχή των λιμνών της Κεντρικής Μακεδονίας, βιώνει τις κλιματικές συνθήκες οι οποίες έχουν ήδη, λίγο πολύ, περιγραφεί από τα παγκόσμια και περιφερειακά κλιματικά μοντέλα για την περιοχή της Μεσογείου. Χαρακτηριστικά, από τις αρχές του 2024, οι τιμές της μέσης μέγιστης μηνιαίας θερμοκρασίας, βρίσκονται στα ανώτερα επίπεδα της περιόδου 2013-2023 και το ετήσιο ύψος βροχής για τα έτη 2023 και 2024 αρκετά χαμηλά. Η κλιματική αλλαγή προκαλεί υδρολογικές πιέσεις στις λίμνες και επιτείνει την ανάγκη μείωσης των απολήψεων νερού από τις υδρολογικές λεκάνες των λιμνών» αναφέρεται στην έκθεση. Ως παράγοντες που συμβάλλουν στο φαινόμενο, δεν είναι μόνο το χαμηλό ύψος βροχοπτώσεων στις περιοχές των λιμνών τα τελευταία έτη αλλά και οι αυξημένες θερμοκρασίες που επιτείνουν την απώλεια νερού από τις λίμνες τόσο άμεσα, μέσω της αύξησης της εξάτμισης, όσο και έμμεσα μέσω της αύξησης των αρδευτικών αναγκών.
«Αν και απολήψεις νερού άμεσα από τις λίμνες (με εξαίρεση τη Βόλβη), δεν πραγματοποιούνται για την κάλυψη αρδευτικών αναγκών, εντούτοις η κάλυψή τους με αντλήσεις από υπόγειους υδροφορείς οι οποίοι βρίσκονται σε επικοινωνία με τις λίμνες (όπως για παράδειγμα η Κορώνεια), οδηγεί στην ταπείνωση της στάθμης και των δύο» σημειώνεται στην έκθεση.
Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η υδρογεωλόγος στο ΕΚΒΥ, Ειρήνη Βαρσάμη, οι βροχοπτώσεις οι οποίες τα τελευταία δύο έτη βρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, επηρεάζουν τη στάθμη. Στο φαινόμενο συντελεί και η θερμοκρασία, είτε άμεσα εξατμίζοντας κάποια ποσότητα από τη λίμνη, είτε έμμεσα αυξάνοντας τις αρδευτικές ανάγκες της περιοχής.
«Είναι σίγουρα ένα κλιματικό μοντέλο που επαναλαμβάνεται τα τελευταία χρόνια και ειδικά φέτος, το ρεκόρ που παρατηρήσαμε εμείς ήταν στις θερμοκρασίες. Συγκεκριμένα για τις 4 λίμνες, αν δούμε τον κοντινότερο σταθμό του Εθνικού Αστεροσκοπείου, θα διαπιστώσουμε ότι οι θερμοκρασίες όλο τον χρόνο βρίσκονται σε τιμές ρεκόρ για την τελευταία δεκαετία», λέει η κ. Βαρσάμη.
«Στην Κορώνεια», συνεχίζει, «δεν έχουμε απολήψεις για άρδευση, αλλά από τη στιγμή που ο υπόγειος υδροφορέας επικοινωνεί στην ουσία με την λίμνη και η γύρω περιοχή αντλεί από τον υπόγειο υδροφορέα ποσότητες νερού για άρδευση, επηρεάζεται και η λίμνη».
Γενικότερα, στις συγκεκριμένες 4 λίμνες, σύμφωνα με τις μετρήσεις του ΕΚΒΥ, φαίνεται μια πτωτική τάση της στάθμης τα τελευταία χρόνια και συνεπώς και του συνολικού τους όγκου.
«Τώρα, όταν μιλάμε για μια λίμνη σαν την Κορώνεια που είναι γενικώς αβαθής, τότε η συνολική ποσότητα που χάνει θα φανεί πιο έντονα στο αποτέλεσμα», προσθέτει η κ. Βαρσάμη.
