Του Γιώργου Παπαδόπουλου.
Φως σε μια «μαύρη» σελίδα της ιστορίας, την κυπριακή τραγωδία, ρίχνουν τα αποχαρακτηρισμένα ενημερωτικά δελτία που αφορούν τα τραγικά γεγονότα του Ιουλίου και Αυγούστου του 1974 στη Μεγαλόνησο, τα οποία μέχρι πρότινος ήταν απόρρητα διαβαθμισμένα έγγραφα και δόθηκαν στη δημοσιότητα από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών.
Πρόκειται για 58 πληροφοριακά δελτία που συνέταξε η ΕΥΠ στο διάστημα Ιουλίου – Αυγούστου 1974 που περιγράφουν την επαύριον του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου έως και του δεύτερου Αττίλα, την τουρκική κινητοποίηση, την μετάπτωση μονάδων εκπαιδεύσεως σε μονάδες κρούσης, τις μετακινήσεις των μονάδων. Ωστόσο παρατηρείται πώς λέξεις και φράσεις έχουν «σβηστεί».
Η ΚΥΠ ήξερε και ενημέρωσε, οι “εντεταλμένοι υπάλληλοι” της πολιτικής πρόδωσαν την Κύπρο και πλήρωσαν τις επιθυμίες των αφεντικών τους!
Στα έγγραφα αυτά περιγράφονται, το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου στην Κύπρο και η τουρκική εισβολή, λίγες ημέρες αργότερα.
Αποτυπώνονται οι κινήσεις της Τουρκίας όπως οι καταδρομές στρατιωτικών από την Τουρκία στην Κύπρο, οι οποίοι αφού ολοκλήρωναν την αποστολή τους επέστρεφαν στην Τουρκία.
Ακόμη περιγράφονται οι κινήσεις στρατευμάτων στα Ελληνοτουρκικά σύνορα, τη στιγμή μάλιστα που είχε κηρυχθεί επιστράτευση στην Ελλάδα.
Σε έγγραφο του Α Κλάδου της ΚΥΠ με ημερομηνία 26 Ιουλίου του 1987 αναφέρεται η τηλεφωνική συνομιλία ενός υπολοχαγού με έναν υπαξιωματικό: «εις περιοχήν ΚΕΣΑΝΗΣ συγκεντρώθηκαν 3.000 άνδρες. 13 χιλιόμετρα της Γέφυρας Κήπων και νοτίως της οδού Κωνσταντινούπολης- ΥΨΑΛΑ παρατηρήθηκαν υπό ταξιδιώτη (Αν είναι δυνατόν!!!) 40 περίπου RΕΟ, 17 άρματα και 10 περίπου δίδυμα αντιαεροπορικά πυροβόλα και 3 RΕΟ, έμφορτα δι υλικών γεφυροκατασκευής».
Είναι η πρώτη φορά που η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών προχωρά στον αποχαρακτηρισμό απόρρητων πληροφοριακών δελτίων και σύμφωνα με τον διοικητή Θεμιστοκλή Δεμίρη θα υπάρξουν και άλλες, αντίστοιχες πρωτοβουλίες.
Το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει από την μελέτη των δελτίων είναι ότι η ΕΥΠ επεσήμανε τις τουρκικές προετοιμασίες για απόβαση στην Κύπρο αλλά οι προειδοποιήσεις της αγνοήθηκαν από τη Χούντα Ιωαννίδη, του εντεταλμένου αυτού υπαλλήλου.
Όπως προκύπτει από το αρχειακό υλικό η Χούντα του Ιωαννίδη γνώριζε πώς επίκειται τουρκική εισβολή στην Κύπρο.
Η Χούντα του Ιωαννίδη ήταν το δικτατορικό καθεστώς το οποίο, στις 25 Νοεμβρίου 1973, με πραξικοπηματικό τρόπο, ανέτρεψε τη Χούντα των Συνταγματαρχών η οποία κυβερνούσε την Ελλάδα από το 1967 με αρχηγό της επανάστασης της 21ης Απριλίου 1967, τον Γεώργιο Παπαδόπουλο.
Το καθεστώς έπεσε στις 23 Ιουλίου του 1974, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο.
Ο Ιωαννίδης προφανώς εκτίμησε λάθος πώς αν έβγαζε από τη μέση τον Μακάριο θα είχε ως αποτέλεσμα την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, χωρίς την παρέμβαση της Τουρκίας, όπως προβλεπόταν στη Συνθήκη Εγγυήσεως του 1960.
Όμως τα αφεντικά του είχαν άλλη γνώμη…
