Του Δημήτρη Βαλάντη Καραμπουρούνη
«Εκάηκεν το Τσαμπασίν, εκάηκεν και το Κάρς,
εκάηκαν τα θεμέλια σο παραθύρ’ ο φως.»
Με αυτούς τους σπαρακτικούς στίχους, η ποντιακή μούσα τραγουδά έναν χαμό που δεν χωράει στις λέξεις.
Μια οδύνη που δεν αφορά μόνο τους Ποντίους, αλλά ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Στις 19 Μαΐου, κάθε χρόνο, η Ελλάδα στέκεται σιωπηλή και υπερήφανη, τιμώντας τη μνήμη των 353.000 Ελλήνων του Πόντου που εξοντώθηκαν συστηματικά στις αρχές του 20ού αιώνα.
Η γενοκτονία των Ποντίων δεν ήταν ένα στιγμιαίο ξέσπασμα βίας. Ήταν ένα οργανωμένο, προσχεδιασμένο έγκλημα, μια μαύρη σελίδα στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Μετά το 1914 και κατά την περίοδο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά κυρίως από το 1919 και έπειτα, οι Νεότουρκοι και αργότερα οι Κεμαλιστές έθεσαν σε εφαρμογή την πολιτική του «Εθνικού καθαρισμού».
Στόχος: η εξαφάνιση των Χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ιδιαιτέρως των Ελλήνων του Πόντου.
Καταναγκαστικά τάγματα εργασίας, πορείες θανάτου στα βάθη της Ανατολής, μαζικές σφαγές, βιασμοί, εκτελέσεις, απαγορεύσεις γλώσσας και Θρησκείας.
Κάθε στοιχείο της Ποντιακής ταυτότητας στοχοποιήθηκε μεθοδικά. Χωριά ολόκληρα ερήμωσαν, οικογένειες ξεκληρίστηκαν, πολιτισμοί χάθηκαν.
Ο Πόντος, μια περιοχή που έλαμψε επί αιώνες ως κέντρο Ελληνισμού, έσβησε μέσα στις φλόγες της γενοκτονίας.
Κι όμως, η μνήμη δεν έσβησε. Οι Πόντιοι, όσοι κατάφεραν να επιβιώσουν και να φτάσουν στην Ελλάδα, έφεραν μαζί τους κάτι πολύτιμο: Τη γλώσσα, τη μουσική, τις παραδόσεις, την περηφάνια τους.
Σε προσφυγικούς συνοικισμούς, με αίμα και ιδρώτα, ξανάχτισαν τη ζωή τους και μαζί χτίστηκε και το χρέος της μνήμης.
Η αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων δεν είναι ζήτημα μόνο ιστορικής αποκατάστασης.
Είναι πράξη δικαιοσύνης!
Είναι ηθική υποχρέωση προς τα θύματα, αλλά και προς τις επόμενες γενιές.
Είναι ανάχωμα απέναντι σε κάθε λήθη, σε κάθε αναθεωρητισμό, σε κάθε προσπάθεια διαστρέβλωσης της ιστορίας.
Η 19η Μαΐου δεν είναι απλώς μια θλιβερή επέτειος. Είναι μια κραυγή που διαπερνά τον χρόνο:
«Δεν ξεχνώ. Θυμάμαι και τιμώ. Γιατί η σιωπή είναι συνενοχή».
Μέχρι κάθε λαός, κάθε θεσμός και κάθε κράτος να αναγνωρίσει αυτό το έγκλημα, κάθε χρόνο θα το θυμόμαστε και θα τους το θυμίζουμε υπέρλαμπρα σα φάρος αλήθειας και αξιοπρέπειας για το μέλλον.
